TOP
  • Home
  • Amawulire
  • Alipoota ya TWAWEZA yennyamiza eri abantu be Buikwe

Alipoota ya TWAWEZA yennyamiza eri abantu be Buikwe

Added 28th January 2020

Alipoota ya TWAWEZA yennyamiza eri abantu be Buikwe

Abamu ku baana abaasangiddwa mu mbeera embi mu Disitulikiti y'e Buikwe

Abamu ku baana abaasangiddwa mu mbeera embi mu Disitulikiti y'e Buikwe

BUIKWE abantu baayo bafubye okuyiiya newankubadde ng'obwavu bukyabagoya. Oyinza okulowooza nti engeri gye betoloddwa ennyanja Nalubaale bandifunye mu bulimi naye nedda.

Abantu bangi osobola okubasanga nga bwe balya eky'emisana tewaba kyaggulo so nga n'okufuna ekibu ekimu kye balidde gubeera mukisa.

Okunoonyereza okwakoleddwa aba Twaweza  omwaka oguwedde kulaga nti Bannayuganda  buli maka 5 gootuukamu osangako amaka 4 nga sente zebafuna olunaku tezimala byetaago byabwe mu lunaku olwo.

Kino kyeyolekera mu maka ag'enjawulo getutuukiridde mu disitulikiti y'e Buikwe ne batunnyonnyola bwebati:

ZAITUNAH KWEGEMYA 40 mutuuze w'e Ntinda mu divizoni y'e Njeru: Mbeera ne muwala wange omu ssaako abazzukulu munaana, ennaku gye mpitamu bwe nginyumya nawe onsaasira.

sirina ttaka nandibadde mbalimira emmere kubanga batabani bange bwe baafa n'abakazi bebazaddemu abaana ne babasuulawo ne bagenda. Okubambaza obulungi nabyesonyiwa ate bwe batuuka okulya ntegeka kimu nga kye ky'emisana kye ky'eggulo.

Ntambula mu byalo nga nnoonya abaagala okubooleza engoye bwe nfunayo abaagala okubooleza nga nkung'aana akasente mwe ngulira bazzukulu bange eky'okulya.

Bwe nsalawo okutwala abaana bonna ku ssomero kitegeeza nti ttaamu eggwako nga nsasudde 250,000/- wabula olw'obuzito obwo bannemerera era ttaamu ewedde basatu bokka bebaamazeeko ttaamu ne bafuna lipooti.

Embeera y'obulamu teyeeyagaza,  abazzukulu omunaana bennina kulinako eyalwala sickle cells buli lw'atabula wamma nga gujabagira.

Obwavu obutuluma sikyamanyi kanyama bwe kawooma mu ttama, ne ku kulisimansi ewedde twasiika mukene gwe twasaliramu ennyaanya ne bbiring'anya. Abazzukulu basula bubi kubanga omufaliso oguliwo njalirawo abato ennyo 6 ne bafuna webateeka ekifuba.

Wasswa John (13) omuzukulu omukulu mu maka gano agamba nga ebisera ebisinga obunji mu maka gaabwe bwebabulwa ekyokulya baddukira mu bikajjo bya Meht. Emmere jajja gy'atuwa tesobola kutukkusa kubanga kiro y'akawunga tugiryamu emirundi ebiri.

Tukima amazzi ku kyalo ne batuwa sente ne twongereza kw'ezo jajja z'alina ne tusobola okufuna ekyokulya.

Fazirah Nangobi nga naye mutuuze w'e Ntinda: Ekyokulya kitwekubya mpi ne sente 30,000/- zetulina okusasula ennyumba tezirabika.

Yafunayo sente 30,000/- n'atandika okutunda ennyaanya n'emyera kyokka nazo okuzifissa yalina okumala ennaku ng'asiiba asobole okufissa.

Nze n'omwami wange Yakubu Isabirye ebizibu biringa ebitulondoola kubanga n'omwana waffe yavaamu eriiso ne tusalawo okutunda ente gye twali tulunda okwekulaakulanya ne tujjanjaba omwana.

Isabirye Yakubu bba wa Nangobi agezaako okupakasa mu masamba g'abantu era akasente kaafunawo bafuba okusomesamu abaana babwe wabula nga nako katono nyo era omu ku baana   bebalina teyasobodde kusoma omwaka mulamba olw'okuburwa sente ezimuwelela.

SSALONGO GAMWESIBYE:
Ssalongo Ahmada Masaba ne Nalongo we Margret Wambani beeyaguza luggyo. Bano batuuze b'e Buloba Central mu divizoni ye Wakisi mu disitulikiti ye Buikwe balina abaana bataano.

Margret Wambani 44 y'alabirira famire eno ategeezezza nga bwe batakyasobola kusomesa baana baabwe era ku baana bano omu mulamuwe yamuweerera.

Wambani alina omulongo ow'emyezi omukaaga wabula ngono naye eky'okumuliisa kyabula era nga mukisera kino bamuwa buugi obutalimu wadde kasukaali.

Masaba ngono yali mukulu wassomero lya Kabalila primary e Bugerere okuva mu mwaka gwa 1987 okutuuka 1997. Yaggwamu essuubi nti abaana banaasoma kubanga takyalina waggya sente.

ABALWANYISA OBWAVU BOGEDDE.

Major Moses Musana akulira bonna bagaggawale e Buikwe (Operation Wealthy Creation) mu munisipali ye Njeru yagambye nti weyatandikila Buikwe yalina abantu abavu nga bali 7 ku buli 10 wabula kati bali ebitundu 4 ku10.

Musana agamba nti abantu abasinga obunji naddala abavubuka abali mu disitulikiti eno  tebaagala kukola. Abantu abalala abakulu basiiba mu masabo  n'amakanisa nga basamila. Musana agamba nti abantu 9 ku 10 balya kyamisana kyokka,

OKUNOONYEREZA KWA TWAWEZA:

Lipooti aba Twaweza gye baafulumizza mu March omwaka oguweedde mu kunoonyereza kwe batuuma ‘More food, less money"   kulaga amaka mangi agalina obuzibu mu by'ensimbi, bafuba okukendeeza ensasaanya kyokka beekanga tebasigazizzaawo wadde ennusu.

Basala ebitundu 37 ku 100 ku sente zebabadde basasaanya nga kiraga nti omuwendo gwe basala gulinnye okuva ku bitundu 20 ku buli 100 zebaasala mu 2017.

Okunoonyereza kwakoleddwa mu disitulikiti ez'enjawulo nga ne Buikwe mweri kulambika nti omuntu bw'afuna sente, ebitundu 18 ku 100 aziteeka mu byabulimi enzisigaddewo n'azisasulamu ebisale by'essomero.

Kwongera okulaga nti singa owa Bannayuganda sente n'omuwa 350,000/- okuva mu gavumenti, amakkati ku sente ezo (ebitundu 44 ku 100) asooka kunoonye mulimu  gw'atandikako oba okukulaakulanya gw'alinawo.

LIPOOTI YA UGANDA NATIONAL HOUSEHOLDS SURVEY 2017/18:

Lipooti ya 2017/18 eraga nti bannayuganda obukadde 8 baavu lunkupe. Lipooti ya Uganda Bureau of Statistics 2016 eraga obwavu obuli mu bantu.omwaka 2016/17 abantu abakulu bangi babeera mu maka naye nga bankuseere.

Olukonko wakati w'abaavu Lumkupe n'abalinawo kko lweyongera kugaziwa buli olukya. Bannayuga ebitundu 5.1 ku 100 kibetaagisa okulwana ennyo okulaba nga bava mu bwavu.

Ekifuula ekizibu ennyo okumanya omwavu asembayo tekimanyiddwa ngeri gye bagabanyizibwamu keeki y'eggwanga kubanga bwe wabeerawo ekigabiddwa tekituuka ku bantu bonna kyenkanyo.

Obwavu businga mu byalo abaavu bali ebitundu 31 ku 100 ate mu bibuga bali ku bitundu 15 ku 100.

MINISITA AYANJULIRA PALAMENTI LIPOOTI:

Minisita w'ebyobulamu Jane Ruth Acheng lipooti gye yawadde oalamenti mu March 2019 eraga nti ku  konsitutuwensi 290 29 zokka zeezibadde tezinnaba kufuna ddwaliro ku mutendera gwa Health Centre IV. Ggombolola 132 tezirina tezirina ddwaliro lyonna era zeezisingamu obwavu.

More From The Author

Emboozi z’omuwandiisi endala

Emboozi endala

Aba LDU bazzeemu okukola eb...

ABASERIKALE b’eggye ekkuuma byalo erya LDU, bazzeemu okukola ebikwekweto okufuuza abateeberezebwa okubeera abamenyi...

Poliisi ng'eggyawo omulambo gwa Mukiibi

Omusuubi w'e Nakulabye yeek...

OMUSUUBUZI w’e Nakulabye omututumufu aguze amafuta ga petulooli ne yeekumirako omuliro mu kinaabiro emisana ttuku...

Abeegwanyiza entebe y'obwap...

EBBUGUMU lyeyongedde ku kitebe ky’akakiiko k’ebyokulonda abantu abeegwanyiza entebe y’obwapulezidenti bw’eggwanga...

Dodoviko (aliko ssaako) ne banne ku mukolo ogumu.

Ebipya ebizuuse ku Dodoviki...

DODOVIKO Mwanje gwe balumiriza okumenya ekkanisa bongedde okumufunza! Lt. Col. Edith Nakalema olwamaze okukwata...

Lukwago nga bamukwasa empapula za FDC

FDC ewadde Lukwago bbendera...

ESSUUBI lya Ssalongo Erias Lukwago okwesimbawo ku bwa Pulezidenti bw’eggwanga ku tikiti ya FDC mu 2021 likomye...