TOP
  • Home
  • Amawulire
  • Ebiyinula abakazi ensangi zino ne batatya kuzaala bbali

Ebiyinula abakazi ensangi zino ne batatya kuzaala bbali

By Musasi wa Bukedde

Added 13th June 2018

ABASAJJA bangi buli lwe bawulira abakazi abasiba abaami baabwe abaana, nabo nga bakanya okwetegereza okulaba oba abaabwe balina bye babafaananya si kulwa nga nabo balugwamu.

Sen 703x422

Abamu bw’alaba tekimumaluidde nga yebba mpolampola ng’atwala omwana oyo gw’ateekakasa ng’amukebeza endagabutonde (oba kiyite DNA) okuzuulira ddala ekituufu.

Bangi abakikola mu bubba, abakazi baleme kumanya nti bababuusabuusa, beefuula abatutte abaana okukyala awantu, okukozesa omukisa nga babatutte mu ddwaaliro bwe baba balwadde oba okugera omukazi nga tali waka okumala akaseera ne babaggyako omusaayi gukeberebwe bazuule oba abaana baabwe bwoya.

Mwattu ate kino kiyombya abakazi bangi nga bagamba nti ne bamala bakimanya, babaawo bubi n’omusajja amubuulire gye yatandikidde okumubuusabuusa.

Abasajja abalala okutuuka ku ky’okukebera omwana wabaawo obutakkaanya era omusajja bw’aba asuubiriza mukazi we obwenzi w’asabira okukebera omwana.

Abakazi nabo nga baafunye ekibanyiiza obulungi oba nga babakutte mu bwenzi ku olwo lw’ayatulira bba nti n’omwana gwe yeesibako si wuwe.

Robert Tamale eyazuula omwana atali wuwe ng’awezezza emyaka 14, agamba nti ekimu ku byasinga okumunyiiza ze nsimbi ze yayonoonera ku mwana atali wa musaayi gwe era olwafuna obutakkaanya ne mukazi we kwe kumutwala ewa kitaawe omutuufu. Abakazi abatalina nsonyi bayinza n’okusirika omwana n’atuuka n’okusikira nnyinimu ng’afudde.

Abakazi bangi ennaku zino beeyongedde okunaaba ensonyi mu maaso. Ab’engeri eno gye bakomye obutatya kubaliga gye bakomye n’obutatya kuzaala baana mu basajja abalala ne babasiba babbaabwe.

Wadde abamu bagamba nti kijja mu nsobi oluusi kye bayita ‘accident’ bangi bwe babaliga omusajja n’amusanyusa atuuka n’okweyama okumuzaalirayo omwana wadde ali mu bufumbo!

Abakazi edda nabo baazaalanga mu basajja abalala omuli n’abapakasi b’awaka abaana ne bakulira ku luggya kyokka ennaku zino omuwendo gweyongedde.

ENGERI ABASAJJA GYE BAAKUGIRANGA ABAKAZI OKUZAALA EBBALI

Ssenga Josephine Nantongo, 59, ow’e Lukaya, Kalungu mu Buddu yagambye nti obuwangwa bwayambanga kinene okutangira abakazi okuzaala mu basajja abalala ng'ali mu maka.

“Waabangawo emikolo okugeza okwalula abaana egyatiisanga ennyo abakazi okuzaala ebbali w’obufumbo.

Omusajja ne bannyina bwe baalabanga omwana ne bamwekengera nti ayinza obutaba wa waka nga bakyanika ku mukolo gw’okwalula abaana. Mu kwalula abaana baateekanga amazzi mu kibbo ne basuulamu obulira bw’abaana okuzuula oba ddala ba mu nju mw’ofumba.

Obulira bwasiigibwangako omuzigo era obwagaananga okubbulukuka nga bussiddwa mu mazzi nga kitegeeza nti omwana si wa waka.

Wadde mu nkola eno mwabeerangamu ssaayansi omukusike naye era ebiseera ebyo ng’omukyala omufumbo okukubuusabuusa okutuuka ku ssa eryo kyamalanga okukuwaliriza ne weekuuma eby’okulabankana n’obyesonyiwa ekitaliiwo kati.

Ennaku zino tokyawulira na mikolo gya kwalula baana.” Nantongo yagasseeko nti, abasajja abalala baakuumiranga bakazi baabwe mu kutya nga bagamba nti lubaale waabwe oba empewo z’ekika bwe zigwa ku mwana atali wa waka nga zimutuga. Kino nakyo kyatiisanga nnyo abakyala okubaliga.

Nantongo yayongeddeko nti; Edda twagendanga mu bufumbo nga tuvudde waka, ng’abazadde batuteeseteese bulungi ng’omuwala ategedde omwami we kye kitegeeza nga n’abalenzi bwe batyo.

Kino kyayambanga okuteekawo obugumiikiriza mu maka wadde musanze okusoomoozebwa okwenkana kutya era baatukuutiranga nti omusajja bw’akugoba mu bufumbo ng’ensonga ya kuzaala bbali.

More From The Author

Emboozi z’omuwandiisi endala

Emboozi endala

Daki 220x290

Nnansi w'olubuto gwe baapacca oluyi...

DOKITA omusajja agambibwa okukuba omukazi omuzaalisa eyali olubuto oluyi ng’amulanga kulagajjalira omulwadde...

Mbu 220x290

Tubalinze mu Mbuutu y’Embuutikizi...

Abayimbi abagenda okuyimba mu kivvulu kya Bukedde FaMa Embuutu y’Embuutikizi kalakata bakoowodde abaddigize okujja...

Yamba 220x290

Anannyamba okukulaakulanya ekitone...

Kati oyagala mukazi atya? Eyeetegese okukola obufumbo, ow’obuvunaanyizibwa, alina ne ku ssente anaasobola okunyambako...

Gala 220x290

Nnoonya omusajja atazaalangako...

Oyagala mwami alina bisaanyizo ki? Njagala omwami atazaalangako, alina eddiini, omwetegefu okugenda mu bakadde...

Ilustrasisuamidimarahiistri20170507174743 220x290

Obukodyo bw’olina okukozesa okukwana...

OMUNTU yatondebwa nga yeegomba. Waliwo omuwala gw’osobola okwegomba n’oyagala okubaako ekigambo ky’omusuulayo kyokka...