TOP
  • Home
  • Yiiya Ssente
  • Leero mu mboozi y'omukenkufu tukulaze engeri gy'oyinza okukozesaamu butto wa Kaloti okulwanyisa ekifu n'okugumya abasirikale b'omubiri

Leero mu mboozi y'omukenkufu tukulaze engeri gy'oyinza okukozesaamu butto wa Kaloti okulwanyisa ekifu n'okugumya abasirikale b'omubiri

By Musasi wa Bukedde

Added 1st August 2018

Leero mu mboozi y'omukenkufu tukulaze engeri gy'oyinza okukozesaamu butto wa Kaloti okulwanyisa ekifu n'okugumya abasirikale b'omubiri

Muk2 703x422

Butto akamuddwa mu kaloti.

KALOTI kye kimu ku birime ebisinga okuliibwa mu nsi yonna ne mu Uganda abantu bagirya mu mmere n’enva n’okuzimeketa nga mbisi. Ziri mu langi ez’enjawulo naye eza kipaapaali ze zisinga okulabika naye waliwo emmyuufu ne kyenvu.

Mu myaka gya 1700, Anne eyali Nnaabakyala wa Bungereza mu biseera ebyo, lumu yeesala akambe n’akozesa omubisi gwa kaloti okwejjanjaba era zaafuuka ez’ettunzi.

Naye kaloti zirina emigaso mingi olw’okuba n’ekirungo kya ‘Beta-carotene’ ekikola ekiriisa kya vitamiini A, ekiyamba amaaso obutalwala nsenke, okwozaako ekifu n’okuziyiza puleesa yaago.

Osobola okuzikamulamu butto okuva mu nsigo zaazo. Kaloti ekulira emyezi ena, naye ssinga ogireka n’etuuka ku myezi mukaaga ereeta ensigo n’ofuna ssente mu nsigo n’ekimere wansi.

Kkiro y’ensigo ngigula 5,000/-, mu yiika osobola okufunamu kkiro ezisoba mu 60. Mu kifo ky’okulya ekitundu kya kkiro, ojja kwetaaga amatondo 5 aga butto wa kaloti buli lunaku ofune omuganyulo gwe gumu n’omuntu alidde ekitundu kya kkiro ate kizibu okugimeketa n’obudde oba tobulina.

Obubenje oluusi bw’olaba ekiro bujja lw’abantu abamu okuba nga tebalaba bulungi, olumukubamu amataala ng’atagala n’akola akabenje. Ate abantu abamu batambula batomera ebisenge olw’amaaso agatalaba.

Zisobola okukuyamba ku maaso ssinga osobola okulya ekitundu kya kkiro oba okunywa amatondo 5 buli lunaku. lKaloti eyamba okukuuma olususu nga luto n’okumalawo enkovu kuba alimu ekirungo ekiddaabiriza obutoffaali bw’omubiri n’oba ng’olabika bulungi.

Butto wa kaloti ssinga omugatta n’ensogasoga akuyamba obutakosebwa musana, kitegeeza bulungi ku bantu abakolera mu musana, bannamagoye n’abo abeeyerusa. Alimu ekirungo ekyozaekibumba, naddala ku bantu abanywa omwenge, okulya emmere erimu ebintu ebigiyamba okugikuuma okumalawo ebbanga nga tennafa, abanuusa omukka oguva mu mmotoka n’ebirala.

Mulungi ku bantu abalumbibwalumbibwa endwadde, zongera abaserikale amaanyi. lAlimu omunnyo gwa ‘Magnesium’ n’oba nga tulumwa nnyingo. Asangibwa ku Equatorial Mall dduuka nnamba 152 mu Kampala. Mufune ku 0702061652 / 0779519652.

More From The Author

Emboozi z’omuwandiisi endala

Emboozi endala

Funa1 220x290

Engeri abakola mu bbanka gye babba...

POLIISI mu kubuuliriza kwayo ku mukozi wa Barclays Bank, Nashiba Naiga agambibwa okubba obukadde 190 ku akawunta...

Sula 220x290

Abadde yeefudde mmo okubba abagagga...

POLIISI ekutte omukazi agenda mu bbaala ne wooteeeri ez’ebbeeyi okusikiriza abasajja okumukwana oluvannyuma n’abakuba...

Theresamay 220x290

Katikkiro wa Bungereza bamukase...

KATIKKIRO wa Bungereza Theresa May ofiisi emutudde mu kifuba n’alekulira. Alangiridde nti agenda kuwaayo ofiisi...

Temya 220x290

Bba wa muwala w'omugagga Ntakke...

BBA wa muwala w’omugagga Gaster Lule Ntakke ayitibwa Arthur Kizito 44, akubye abooluganda n’emikwano encukwe bw'asangiddwa...

Genda 220x290

Maneja mu wooteeri e Seeta attiddwa...

ABANTU abatannaba kutegeerekeka bawambye abadde maneja avunaanyizibwa ku bayimbi mu kifo ekisanyukirwamu ekya MURS...