Tuli mu mulembe gw’abakyala okulowooza nti okuba n'obwagazi , olina kubaako ddagala ly’onywa, ly’olya oba lye weesiiga ekintu ekikyamu kuba oluusi eddagala eritundibwa liba terikakasiddwa bakugu wadde ekitongole ky'omutindo mu ggwanga.
Jackie Immaculate Kirabo, okuvaku GAIN International akumenyera by'olina
okulya ng’omukyala n'oba n'obwagazi. Agamba bw’ati; Caayi atawoomerera: Osobola okutabula caayi n'ossaamu ebintu ng’entangawuuzi, hibiscus, Moringa, saffron
tea n’ebirala ebigwa mu kkoowe eryo ebirina ebiriisa eby'obutonde, ebiyamba okutereeza obusimu mu mubiri, okukakkanya ebirowoozo, okutambuza obulungi omusaayi n’okutereeza mmuudu ng’ate emigaso egyo gyonna mikulu nnyo mu kunyumya akaboozi n'okwongeza obwagazi. Okulya ku bibala: Omulyala lya saladi nga
zino zisaanye zibeemu wootammeroni, ovakkedo, ennaanansi, eppaapaali, emicungwa n'ebirala.
Ebibala bino birina ‘vitamin’ ennungi eri omubiri, okuguyamba okwoza obutwa mu mubiri n'ebiriisa ebyongera obwagazi bw'abakyala.Ebibala bino bibaamu amazzi amalungi eri omubiri ate nga n’obukyala bugeetaaga kuba singa busangibwa nga bukalu,
oyinza obutanyumirwa kaboozi ekiyinza okukuviirako obutayagala kwegatta
omulundi omulala kuba tewanyumirwa. Ensigo nga ‘chia seed’, ‘flax seeds’ n'ez’ensujju.
Abamu bamanyi ensigo zino zirina kuliibwa basajja bokka naye n'abakazi nabo basaanye okuzirya anti zirina ebiriisa nga ‘omega 3 fatty acids,’ ebizimba omubiri nga bino byonna byongeza ku bwagazi ate ne zivujjirira n’ensulo ne mutazannyira kapiira mu ddungu.
Kirabo agamba nti singa omubiri gufuna ebiriisa ebigumala obulungi gusobola okufulumya n'okukuuma obusimu obwongera obwagazi, obutereeza ennaku z'omukyala
okugenda mu nsonga n'okufuna olubauto. Bino bwe bibaawo, okwegomba okunyumya akaboozi n'okukanyumiza ddala biba bya mutindo gwa waggulu.
EMMERE ENO GYENDEREZE
Kirabo agamba nti waliwo emmere ekendeeza obwagazi nga; sukaali ayitiridde, omwenge, kaawa, emmere y'amasavu amangi, emmere erimu omunnyo omungi ng’eno
abakyala balina okugyewala. Eno etaataaganya enzimba y'obusimu enuh− hamu, byongera situleesi era bikendeeza amaanyi ekiremesa obwagazi
okubaawo era abantu balina okugyegendereza nnyo nga bagirya