Akakiiko k'ebyokulonda kakakasizza teri muntu agenda kulonda nga tayise mu kuuma

NGA Bnnayuganda balindirira okulonda ekifo ky’obwa Pulezidenti n’ababaka ba Palamenti, akakiiko k’ebyokulonda kalemeddeko nti teri mulonzi agenda kukkirizibwa kulonda nga tayise mu kuuma akaatereddwawo.
Akakiiko kaagambye nti bangi babadde bemulugunya mu bitundu byabwe nti bagenda okutuuka ku ssaawa z’okulonda nga bokisi mwebasuula obululu zajjudde ate n’abamu ku balonzi nebaganibwa okulonda.

Musinguzi (ow'okubiri ku ddyo) n'abebyokulonda abalala

Munsisinkano y’akakiiko k’ebyokulonda, abakuuma ddembe, n’abantu ba bulijjo eyabadde e Luweero ku Lwokutaano, akakiiko kaategezezza nti obuuma obwaatereddwawo abalonzi mwebagenda okukeberebwa okwewala abayinza okulonda nga tebali kunkalala.
Kyokka kino kyareseewo okukubagana empawa mu balonzi abaategezezza nti tebasomseddwa bulungi ku kuuma kano, nga bangi bayinza n’okulekebwa ebbali olw’okuba tebaafuna kumanyisibwa kumala.
John Ssegujja nga mulonzi e Luweero yagambye nti kyewunyisa okuba ng’akakiiko k’ebyokulonda kabaddi n’emyezi 60 kyokka nebasalawo okukozesa emyezi 2 gyokka okusomesa ku buuma obugenda okukozesebwa mukulonda.“Akuuma ka Biometric Voters Verification Kit- BVVK batugambye kamugaso nnyo mukulonda, kyokka ebbanga lye bakasomeserezza ttono nnyo nga bangi bagenda kufuna okutataganyizibwa mukiseera ky’okulonda.” Ssegujja bweyayongeddeko.
Yagambye nti waliwo n’okusomoozebwa kw’obuuma buno okwekyanga ekiyinza okuretawo embeera y’abamu ku balonzi obutalonda olw’obudde ate ng’ekitabo ekirimu enkalala mwebali.

Abamu kubetabye munsisinkano

Ye ssentebe wa disitulikiti ye Luweero Erasto Kibirango, yalaze okusomozebwa kwebagenda okufuna okw’okubalagira okuva mubifo ewalondebwa kuba kino kiyinza okuvirako obululu bwabwe okubyulankanyizibwa.
Kibirango yagambye nti etteeka liragira abantu okubeera mmita 20 okuva ewalondebwa, kyokka nti akakiiko ate bwekaba kaayisizza ekiragiro nti abamaliriza okulonda baveewo, awo amazima n’obwenkanya nti baba babibuusabuusa.
Ab’ebyokulonda bannyonnyodde;
Komisona w’akakiiko k’ebyokulonda avunanyizibwa ku Region ya Central North ne West Nile, Anthony Okello yategezezza nti obuuma obwaareteddwa bugenda kuyamba nnyo okutaasa kubantu abatera okwagala okulonda emirundi egisukka mugumu.
Okello yagambye nti wadde abalonzi tebatambudde nga densite zabwe oba obukonge kwebalondera, bagenda kukeberebwa munkalala olwo akuuma kabakakase nti ddala batukiridde okulondera mukifo ekyo.
Yannyonnyodde nekuteeka eliragira abantu okuba mmita 20 okuva webalondera, kyokka nti kino nkijja kusinziira kunfanana yekifo ewalondebwa.
“Singa wesanga nga wetulondedde waliwo ekkubo eriyisa ebidduka, oba nga walilanye nnyumba z’abantu, tetusuubira muntu kumala kulonda ate asigalewo, kijja kutataganya emirimu gy’abalala mubifo ebyo.” Okello bweyayongeddeko.

Abamu ku betabye munsisinkano

Yayongeddeko nti kumulundi guno, bagenda kukozesa akasawo mwebagenda okuteeka obululu busatu okuli aka Pulezidenti, ak’omubaka akikirira konstituensi ssaako n’akikirira abakazi ku disitulikiti.
Yagambye nti kuluno tebagenda kugabira bululu ku meeza ssatu, kye bavudde basalawo okuteeka obululu 3 mukasawo kamu akagenda okuwebwa abalonzi ku meeza esooka olwo bagende mumaaso n’okulonda.
Ye akulira eby’okulonda mu Region ya Central North, Tolbert Musinguzi, yagambye nti eky’obuuma okufunamu okutataganyizibwa abalonzi tebalina kukyelalikirira kuba buli kfio ewalondebwa baataddewo obuuma bubiri okwetangira ebiyinza okuretawo okutataganyizibwa.
Musinguzi yayongeddeko nti ne DR- Forms kumulundi guno zaatereddwako Bar code ezigenda okuyamba okutangira abo abazicupula olwo nebatuuka mukifo ewagattirwa obululu nga balina zanjawulo.
Yannyonyodde nti ba agent b’abesimbyewo bonna bagenda kuwebwa Dr- Forms zino ezigenda okusikaningibwa eri ab’ebyokulonda nti era eyo enegaana okusikaninga, egenda kusulibwa ne alizaati eziriko zigobebwe akakiiko