Amawulire

Iran by’ekoze mu wiiki ssatu okwetaasa ku America

IRAN ekozesezza wiiki ssatu zokka z’amaze ng’esirisizza emmundu ne America, okuddamu okuweesa emmundu empya ezigimala okwongera okulwana olutalo okumala ebbanga eddene.

Ebyokulwanyisa bya Iran wansi mu ttaka gye babikuumira.)
By: Bukedde Omusunsuzi, Journalist @NewVision

IRAN ekozesezza wiiki ssatu zokka z’amaze ng’esirisizza emmundu ne America, okuddamu okuweesa emmundu empya ezigimala okwongera okulwana olutalo okumala ebbanga eddene.
Ezimu ku mmundu zino, omukambwe omupya ze yatandikiddeko nga yeesasuliza ku mawanga g’alumiriza okuyamba America ne Yisirayiri okutta kitaawe okwabadde; Kuwait, Bahrain, Qatar, Oman, Jordan, UAE nga yonna waliyo enkambi za America era

yagakubye mulengo. Mu bufunze, olutalo lwa Iran ne America lwazzeemu buto nga buli omu aleese ssayansi mupya, emmundu mpya n’obukodyo era Trump agamba nti, yamaze dda okuwanga mizayiro 1,000 okuseeteeza Iran.
Olutalo olwasooka mu February w’omwaka guno omukambwe Ayatollah Ali Khamenei  mwe yattirwa, lwava ku Iran kugaana kuwaayo nukiriya waayo. Olutalo nnamba bbirim olwatandise wiiki ewedde, lwavudde ku Iran kuggala Kagolomolo awayita amafuta
n’ekuba n’emmeeri ezigezaako okuyitawo nga kino kyabadde kiragiro kya omukambwem omupya, Ayatollah Motjaba Khamenei eyeewera  okutta abo abatta kitaawe.
Yeweze bwe yaleese n’emmundu empya ezigenda okuggusa omulimu wadde nga America buli kiseera eraga bw’ezze ezikuba.
AMERICA EKUBYE OLUGUUDO LW’EGGAALI Y’OMUKKA IRAN W’EYISA EBY’OKULWANYISA OKUVA E CHINA NE RUSSIA
Ekikyasembyeyo ky’ekitebe ky’eggye lya America mu Buwalabu  ekya US Central Command okutegeeza bwe kyatuuse n’okukuba oluguudo lw’eggaali y’omukka, Iran w’ebadde eyisa ebyokulwanyisa by’ekukusa okuva  e China ne Russia. Amawulire ga CNN gaalaze oluguudo lw’eggaali y’omukka mu mambuka ga Iran okuli Aq Taqeh  Khan mu ssaza  lya Golestan olubadde lugatta eggwanga eryo ku China ne Russia nga  lukubiddwa ne lugwamu. Ku biragiro bya Pulezidenti Donald Trump eyeweze okukuba Iran  okutuusa lw’enaalangirira nti egguddewo akagolomolo, mu kiro ekyakeesezza Mmande, America yakubye n’enfo endala kati eziri mu 300 okuva olutalo lwe lwazzeemu wiiki ewedde. 

Ekimu ku bikyasobedde bambega ab’amaanyi okuli n’aba Mossad abakolera Yisirayiri, y’engeri Iran bw’ezzaawo eby’okulwanyisa ebiba bikubiddwa mu kadde katono n’eddamu okulwana. Bukya lutalo lutandika, emmundu za Iran zikubiddwa nga kigambibwa nti ziweddewo, okukkakkana ate ng’amawanga agagiriraanye galaga eggwanga eryo bwe libakubisizza  emmundu zennyini naddala mizayiro ez’amaanyi ekika kya ballistic.
ENGERI GYE BAZIKUKULIRA
Ng’oggyeko empuku z’esima mu ttaka, okunoonyereza okweraliikirizza bazungu kulaga Iran bw’erina ebibuga wansi mu ttaka bye bayita ‘underground cities.’ Byazimbibwa wansi mu nsozi ne biteekebwako emiryango gye bayita ‘escape routes,’ nga singa ekibuga kikubwa, abaayo tebafa, babeera ne we bayita. Abakkirizibwa okubeera mu bibuga ebyo balina kubeera Bannassayansi, abamanyi okuweesa bbomu, mizayiro
n’emmundu endala ez’amaanyi.
Ebibuga ebyo byatandika biweesezebwamu n’okuterekebwamu bbomu za nukiriya ne bigaziyizibwa n’okuterekayo mizayiro. Ze baweesa ze basindika mu ddwaniro ne zikola nga n’ezimu zibadde zigezesebwa bugezesebwa. Abaamwo tebeebaka baba ku mulimu essaawa 24 nga bawanyisiganyiza mu kye bayita ‘shift,’ abakola ekiro ne beebaka emisana ab’emisana ne beebaka ekiro. Mu lukuba olupya America lw’eriko, ekuba enguudo esannyalaze Iran okutambuza eby’okulwanyisa ebipya mu kadde ke kamu ekuba n’amasannyalaze gaveeko kubanga ge gakozesebwa. Kyokka engeri Iran gye yeesimira amafuta, erina ga ggenereeta aganene ge yasuubula edda e China g’ekozesa n’amafuta ga dizero okupika amakolero era gakola butaweera. Omukutu gwa Wikipedia gulaga ebibuga bino bwe biri wansi mu ffuuti 1,640 ekizibu kya bbomu okubikubam okubiseeteeza.
Mu kusooka era byakubwako bbomu za America ekika kya GBU- 57 Massive Ordnance Penetrator. Emu yokka ezitowa kiro 13,607 era nnyonyi emu y’ezetikka gye bayita B-2 Kawundo. Ebibuga ebyo byakubwa ebimu ne bigwamu kyokka baabizimbamu obutundutundu bwe bayita, ‘massive underground  halls’ n’emiryango gy’osobola okuyita ‘multiple concealed exit points via sophisticated internal railway systems.’ Emiryango egyo  gyazimbibwako enguudo z’eggaali y’omukka eziba zitisse ebyokulwanyisa ebiwedde okuweesa. Empuku bw’ekubwa ne bwe bakoonako nkoone, eggaali zisimbulirawo okufuluma ne zitwala ebyokulwanyisa ebyo mu nfo ze bikozesebwa okukuba tageti mu kwesasuza. Empuku ne bw’ebeera tekubiddwa, eyo y’engeri era ebyokulwanyisa ebyo bwe bitambuzibwa okujja ku lukalu okukola emirimu gya Ayatollah n’eggye lye erya Iranian Revolutionary Guard Corps.

EMPUKU MU BISOZISOZI 

Iran ejjudde ebisozisozi ebirimu empuku ezaatondebwa olw’enkula y’ensi eyo. Munda omwo eggye eryo mwe likukulira eby’okulwanyisa nga ne bwe bakuba enkambi, bibeera
mu njazi ezaatiseyatise  gye bisigala nga biramu. Eyo y’emu ku nsonga lwaki Iran nzibu ya kulumbisa magye ga ku ttaka. Abajaasi babeera mu njazi nga basirise n’ebyokulwanyisa ate nga bambadde ebya kitaka ng’eddungu bwe lifaanana. Obatuukako totegedde ne bawanuka mu njazi, abalala mu ntuumu z’enfuufu ‘sand dunes,’ emmundu n’ekusekerako ggwe abeera abalumbye.
EBITONGOLE EBIKOLA EMMUNDU
lAerospace Industries Organization kino kisinga kukola nnyonyi ne sipeeya waazo, mizayiro ne drone ezeevuga zokka era byonna babiweeseza mu bibuga ebyo waggulu.
lWaliwo kye bayita Strategic  Alliances and Technology Transfers nga mu nkola eno, Russia ne China zaasindikira Iran abakugu mu kuweesa ebyokulwanyisa, abajja ne tekinologiya waabwe ne bamugatta n’oweggwanga eryo ne bakola emmundu okusinziira ku kitongole kya Stockholm International Peace Research Institute.
lEkitongole ekyo ekinoonyereza ku ngeri y’okuzza emirembe mu nsi, kiraga nti Iran eyambiddwa amawanga ago okukola tekinologiya gwe bayita GPS jamming awugula ebyokulwanyisa by’omulabe. lNorth Korea eyambye Iran mu kadde ng’esirisizza emmundu okukukusa n’egituusaako emmundu empya naddala entonotono ezikuba ennyonyi.

Tags: